لگن بخشی استخوانی و پیچیده در بخش میانی بدن است که پل ارتباطی بین ستون فقرات و اندام های تحتانی محسوب می گردد.

لگن وزن بدن را به طور کامل تحمل کرده و با انتقال وزن به اندام های تحتانی از ساختار استخوانی بدن حمایت می کند.

آشنایی با ساختار لگن انسان

ساختار لگن به دو بخش تقسیم بندی می‌شود بخش مهمی از آن استخوان های لگنی هستند که در هر طرف بدن یک استخوان قرار می گیرد که از جوش خوردن سه استخوان تشکیل می‌شود.

بزرگ ترین و پهن‌ترین قسمت استخوانی لگن را ایلئوم می گویند، این استخوان از یک صفحه وسیع تشکیل شده است که برای ارزیابی های بالینی و محل تزریقات از این قسمت استفاده می‌شود.

بخش پایینی و پشتی استخوان لگن را ایسکیوم می گویند که معمولاً برجستگی های کاملاً محسوس است و هنگام نشستن فشار بر بخش پایینی لگن وارد می گردد.

پوبیس بخش جلویی لگن محسوب میشود که توسط غضروف ها به سایر قسمت های استخوانی متصل می گردد.

بخش دیگر ساختار لگن انسان شامل حفره ای است که در بخش پایینی قرار می گیرد، بخش اصلی لگن از اندام ها و احشای شکمی محافظت می کند و لگن کوچک دستگاه تناسلی داخلی، راست روده و مثانه را حمایت می کند.

برای آشنایی دقیق با ساختار لگن و تشخیص علت دردهای لگنی می توانید به دکتر مهرشاد نمازی مراجعه نمایید.

آناتومی استخوان‌های لگن

یکی از مهمترین بخش های بدن انسان ساختار و آناتومی استخوانی لگن است که بخش مهمی از بدن را در بر گرفته و به عملکرد طبیعی بدن و حرکت سایر اندام ها کمک شایانی می کند.

ساختار استخوانی لگن بسیار پیچیده است که در ادامه با جزئیات بیشتر به آن خواهیم پرداخت.

استخوان های لگنی

این قسمت از لگن از دو استخوان بزرگ در دو سمت لگن تشکیل میشود که معمولاً در حدود سن ۲۵ سالگی این استخوان ها به یکدیگر پیوند خورده و یک استخوان واحد را تشکیل می دهد.

از مهمترین بخش های استخوان های لگنی باید به استخوان ایلئوم، ایسکیوم، پوبیس و استابولوم اشاره کرد.

هر کدام از این استخوان ها از اجزای کوچک تری تشکیل میشوند که پیوستن آنها باعث میشود بدن در موقعیت های مختلف عملکرد مناسب داشته باشد.

استخوان های محوری متصل شونده

این بخش از استخوان ها در مرکز لگن قرار می گیرند که شامل ساکروم و کوکسیکس است، بخش ساکروم یک مثلث استخوانی شکل است که به تدریج در دوران کودکی به هم می پیوندد.

قسمت کوکسیکس را دنبالچه می گویند که کوچکترین استخوان لگن محسوب میشود و محل اتصال رباط ها و عضلات کف لگن است.

آناتومی عضلات لگن

در آناتومی و ساختار لگن عضلات و بخش های مختلفی وجود دارد که عملکرد هر کدام از آنها تاثیر قابل توجهی بر حرکت و ثبات بدن دارند.

عضلات فلکسور یا خم کننده

عضلات فلکسور یا خم کننده به مفصل ران متصل هستند و کمک می کنند تا افراد فعالیت های روزمره مثل راه رفتن، بلند شدن و یا نشستن را به درستی انجام دهند.

عضلات اکستانسور یا باز کننده مفصل ران

این دسته از عضلات باعث میشود تا ران از وضعیت خمیده به حالت کشیده قرار بگیرد و در حرکت هایی مثل نشستن یا دویدن اهمیت بسیار زیادی دارند.

عضلات اددکتو

عضلات اددکتو وظیفه نزدیک کردن پا به خط میانی بدن را دارند و در فعالیت هایی مثل چرخیدن یا تغییر جهت بدن هنگام حرکت نقش مهمی خواهند داشت.

عضلات ادکتور نقش مهمی در حفظ تعادل بدن هنگام فعالیت های مختلف دارد.

عضلات ابدکتور یا دورکننده

عملکرد این دسته از عضلات به گونه ای است که افراد می توانند به راحتی پا را از خط میانی بدن دور کنند، این عضلات مانع از افتادن شخص میشوند و به حفظ ثبات فرد هنگام حرکت کمک می کند.

عضلات چرخاننده خارجی

عضلات چرخاننده خارجی کمک می کند تا افراد بتوانند خیلی راحت حرکات مختلف که نیاز به تغییر جهت دارد را انجام دهند.

عضلات چرخاننده داخلی

عضلات چرخاننده داخلی باعث میشود تا فرد بتواند چرخش داخلی ران را به سهولت انجام دهد، در نتیجه تغییر جهت بدن به راحتی انجام شده و حرکت به سمت داخل را ممکن می سازد.

آناتومی رباط‌های لگن

در ساختار لگن تعدادی رباط وجود دارد که به حفظ مفاصل ران و ساختار کلی لگن کمک می کنند.

وظیفه اصلی رباط هایی که در ناحیه لگن قرار می گیرند حمایت از عملکرد مفصل ران است.

از چرخش نامناسب جلوگیری می کند و به حفظ استحکام و ثبات لگن در فعالیت های مختلف کمک خواهند کرد.

مهمترین رباط هایی که در لگن قرار می گیرند شامل موارد زیر است:

رباط ایلیوم فمورال

این دسته از رباط ها در بخش فوقانی استخوان لگن قرار گرفته و به سر استخوان ران متصل هستند.

وظیفه اصلی آنها جلوگیری از خم شدن بیش از حد مفصل ران است و به نگه داشتن آن در موقعیت صحیح کمک می کنند.

رباط پوبوفمورال

وظیفه این رباط ها جلوگیری از چرخش خارجی و نزدیک شدن پا به خط میانی بدن است.

رباط ایزکیو فمورال

این رباط ها وظیفه حفظ استحکام مفصل ران را دارند به گونه ای که از چرخش داخلی و حرکت اضافه جلوگیری می کنند، موقعیت قرارگیری آنها در استخوان ایزکیوم و سر استخوان فمور است.

رباط کولترال

مهمترین وظیفه این نوع رباط ها تثبیت سر فمور در حفره استابولوم است و به جلوگیری از لغزش این استخوان کمک می کند.

رباط لگام

رباط لگام به تامین خونرسانی به سر فمو کمک می کند و باعث تثبیت موقعیت این بخش حساس از لگن می‌شود.

رباط گلوتئال

این رباط شامل چندین بخش کوچک و رباط های متعدد است که وظیفه اصلی آنها حمایت از عضلات گلوتئال می باشد، این رباط ها نقش مهمی در ثبات تنش های مفصلی دارند.

آناتومی عصب‌های لگن

عصب هایی که در ناحیه لگن قرار می گیرند نقش بسیار مهمی در حرکت کردن و یا حس در اندام های تحتانی و اندام تناسلی دارند.

مهمترین عصب ها در این ناحیه عبارتند از:

• عصب سیاتیک
• عصب تیبیال
• عصب پرونی
• عصب ساکرال
• عصب فمرال
• عصب اوبوتاتور
• عصب گلوئال فوقانی
• عصب گلوئال تحتانی
• عصب پودندال
• عصب ساکرال‌.

آناتومی بورس های لگن

بخش مهمی از آناتومی لگن را بورس ها تشکیل می دهند بورس ها کیسه های پر از مایع هستند که در نقاط مختلف بدن تشکیل می‌شوند وظیفه آنها کاهش اصطکاک و سهولت در حرکت بافت های مختلف بدن است.

اساساً عملکرد بورس ها به گونه ای است که با کاهش اصطکاک و جلوگیری از التهاب میزان آسیب های بافتی را در لگن کاهش می دهند.

افراد می توانند با وجود بورس ها فعالیت های ورزشی و اقدامات حرکتی مختلف را انجام داده و حرکت بین بافت ها با وجود بورس بسیار آسان می‌شود.

بورس ایلیوپسواس یا ایلیوپکتینئال

این بخش از بورس ها بین عضلات ایلیوپسواس و استخوان ایلیوم قرار می گیرند، وظیفه آنها کاهش اصطکاک بین عضلات و استخوان هنگام حرکت و چرخش ران است.

بورس تروکانتریک

این بورس ها در ناحیه تروکانتریک استخوان فمور قرار گرفته و وظیفه آنها کاهش اصطکاک بین عضلات گلوتئال و استخوان هاست که برای دور کردن پاها از خط میانی بدن وجود آنها ضروری است.

بورس پیریفورمیس

این بورس ها در عمیق ترین بخش لگن قرار می گیرند و وظیفه آنها کاهش استحکاک بین عضله پریفرومیس و اعصاب و عروق خونی اطراف آن است.

بورس گلوتئوفمورال

این بخش از بورس های لگنی زمانی کاربرد دارند که بخش پایینی پا به حرکت درآمده و افراد اقداماتی مثل پریدن یا دویدن را انجام می دهند.

بورس ایسکیوگلوتئال

این بخش از بورس ها نیز مانند سایر بخش های مشابه وظیفه کاهش اصطکاک و فشار بر روی تاندون های گلوتئوس ماکزیموس را بر عهده دارند که معمولاً عملکرد آنها هنگام نشستن و حرکات خمیده بیشتر است.

آناتومی عروق خونی لگن

شریان های ناحیه لگن عبارتند از:

• شریان ایلیاک داخلی
• شریان ایلیاک خارجی
• شریان فمرال
• شریان پاپیلیت
• وریدهای ناحیه لگن عبارتند از:
• ورید ایلیاک داخلی
• ورید ایلیاک خارجی
• ورید فمرال
• ورید پاپیلیت

عروق کوچک تر عبارتند از:

• شریان ورید گلوتئال فوقانی و تحتانی
• شریان ورید اوبوتاتور
• شریان ورید پودندال
• شریان ورید مثانه رحم و پروستات.

بیماری های لگن انسان

لگن بخش مهمی از بدن انسان است که اگر با هر نوع بیماری مواجه شود نه تنها سیستم حرکتی مختل میشود بلکه عملکرد بخش های مختلف بدن را تحت تاثیر قرار می دهد.

آرتروز

آرتروز یک بیماری مفصلی است که باعث تخریب غضروف مفاصل شده و باعث ایجاد درد، کاهش دامنه حرکتی، ورم و التهاب می‌شود.

بورسیت

زمانی که در بورس ها التهابی ایجاد میشود این کیسه های پر از مایع نمی توانند اصطکاک بین بافت ها را کاهش دهند.

در نتیجه درد لگن حساسیت و ورم و یا افزایش درد هنگام حرکت برای بیماران اتفاق می افتد.

درد سیاتیک

زمانی که عصب سیاتیک آسیب می بیند یا تحت فشار قرار می گیرد بیماران با علائمی مثل درد شدید در قسمت پایینی کمر و پا مواجه می‌شوند.

معمولاً فشردگی عصب سیاتیک یا تنگی کانال نخاعی و فتق دیسک باعث ایجاد این عارضه خواهد شد.

شکستگی لگن

زمانی که بر اثر حوادث، سقوط یا آسیب های ورزشی، شکستگی استخوان لگن اتفاق می افتد با ورم و کبودی شدید و دردهای ناگهانی همراه است ضمن اینکه توانایی حرکتی افراد کاهش پیدا کرده و وزن وارد بر ناحیه آسیب دیده بسیار دردآور است.

عفونت لگن

عفونت نواحی مختلف لگن اغلب بر اثر عفونت پروستات، عفونت ادراری و عفونت های زنان اتفاق می افتد که با درد و ناراحتی در ناحیه شکم و لگن همراه است.

باعث تغییر در ترشحات ناحیه تناسلی شده و علاوه بر مشکلات ادراری، درد و تب و لرز را ایجاد می کند.