سیاتیک چیست؟

سياتيك بزرگترين عصب محيطي بدن است.

اصطلاح سیاتیک در حقیقت مربوط به دردی است که در طول اين عصب انتشار می‌یابد.

این عصب طولانی‌ترین عصب داخل بدن انسان بوده که از مهره هاي كمري تا انتهای پا ادامه دارد و در طول مسیر خود به شاخه‌های متعددی تقسیم می‌شود.

هرگونه فشار بر روی این عصب می‌تواند باعث ایجاد درد در تمام طول عصب شود (یعنی مسیری که از کمر شروع می‌شود و از پشت پا پایین می‌آید و تا پاشنه پا می‌رسد).

علائم ممکن است از یک درد خفیف تا ناتوانی و از کارافتادگی کامل متغیر باشد و گاهی ممکن است با احساس خارش، سوزش، بی‌حسی و ضعف عضلانی هم همراه باشد.

این درد به‌طور تدریجی شروع شده و با گذشت زمان افزایش می‌یابد و در هنگام نشستن، برخاستن، عطسه یا سرفه‌کردن بدتر می‌شود.

ویژگی آن این است که معمولاً فقط یکی از اندام‌های تحتانی را درگیر می‌کند. در موارد خیلی شدید بیماری، شاید حتی کنترل مثانه یا روده نیز از دست برود.

این وضعیت اخیر، بسیار نادر، اما بسیار خطرناک است.

مهمترین علت درد سیاتیک فشردگی یا تحریک عصب سیاتیک است که معمولاً درد از ناحیه کمر شروع می شود و به سمت باسن و پا ادامه پیدا می کند.

مهمترین دلایل درد سیاتیک آسیب دیدگی دیسک های بین مهره ای است که ممکن است با افتادگی یا ورم، فشار مضاعف را به عصب سیاتیک وارد کنند.

زمانی که تنگی کانال نخاعی اتفاق می افتد منجر به فشردگی عصب سیاتیک شده و درد بسیار زیادی را ایجاد می کند.

برخی از افراد بر اثر سندروم پیرفورمیس، تروما و آسیب و عواملی مثل تومور، عفونت ها و مشکلات ساختاری در ستون فقرات ممکن است به درد سیاتیک مبتلا شوند.

خوشبختانه راهکارهای مختلفی برای کنترل و درمان این عارضه وجود دارد که اگر مطابق با شرایط موجود و نظر متخصصان مسیر درمان سپری شود بیماران خیلی زود از درد سیاتیک رها خواهند شد.

درد سیاتیک یک عارضه جسمانی است که با محدودیت های بسیار زیاد همراه می باشد.

درد شدیدی که بر اثر سیاتیک در کمر و پا احساس می شود معمولاً به صورت تیر کشیدن، سوزش یا درد تیز است.

افراد مبتلا به سیاتیک از ضعف عضلانی در ناحیه پا رنج برده و هنگام نشستن، ایستادن یا حرکت کردن شرایط آنها وخیم تر می شود.

مراحل تشخیص سیاتیک

در صورتی که افراد با علائم درد سیاتیک و دردهای شدید و محدود کننده به پزشک مراجعه کنند متخصصان اقدامات درمانی مختلفی را به افراد پیشنهاد خواهند داد.

قبل از هر چیز مهم است که سایر روش های تشخیصی انجام شود تا متخصصان با اطلاعات و آگاهی بیشتر بتوانند بهترین روش درمانی را به افراد ارائه دهند.

به عنوان اولین روش تشخیص درد سیاتیک معاینه فیزیکی انجام می شود و پزشک تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کرده و می توانند ارزیابی دقیقی از قدرت عضلانی، حساسیت و دامنه حرکتی افراد داشته باشند.

در ادامه اگر دکتر مهرشاد نمازی نتواند علت درد را مشخص کند آزمایش های تصویربرداری انجام می شود که از کاربردی ترین آنها می توان به MRI و CT اسکن اشاره کرد.

در این آزمایشات تصویربرداری متخصصان اقدام به شناسایی مشکلات ساختاری در ستون فقرات می کنند.

در ادامه به عنوان پیشرفته ترین روش تشخیصی آزمایش های عصبی انجام می شود که می توان شدت آسیب به عصب را تعیین کرد.

در انتها می توان از الکتروگرافی و مطالعه هدایت عصبی استفاده کرد و تا حد قابل توجهی در تشخیص دقیق عصب سیاتیک موثر است.

درمان سیاتیک با روش های غیر جراحی

برای درمان درد سیاتیک و رفع درد لگن و باسن متخصصان تلاش می کنند تا ابتدا روش های غیر جراحی و ایمن را انجام دهند و در اکثر مواقع این تکنیک ها با نتایج بسیار خوب و موثری همراه است.

دارودرمانی سیاتیک

به عنوان اولین قدم برای درمان درد سیاتیک داروهایی تجویز می شود که اغلب از خانواده مسکن ها  داروهای شل کننده عضلانی و داروهای ضد افسردگی و ضد صرع هستند.

• مسکن ها: داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای کاهش درد و التهاب بسیار موثر هستند و به عنوان اولین خط درمان برای بهبود درد سیاتیک تجویز میشوند.
• داروهای شل کننده عضلانی: این داروها می توانند به کاهش اسپاسم های عضلانی کمک کنند و در نهایت درد سیاتیک کاهش پیدا کرده و ادامه مسیر درمان برای افراد آسان تر می شود.
  داروهایی مانند کاریسوپروپادول و باکلوفن از کاربردی ترین داروهای شل کننده عضلانی هستند که برای افراد مبتلا به سیاتیک تجویز می شود.
• داروهای ضد صرع و ضد افسردگی: داروهای ضد افسردگی مانند آمی تریپتیلین و داروهای ضد صرع مثل گاباپنتین و پرگابالین در کاهش درد مزمن موثر هستند و اغلب در موارد شدید برای افراد مبتلا به سیاتیک تجویز می شود.

فیزیوتراپی برای درمان سیاتیک

یکی دیگر از روش های موثر برای درمان غیر جراحی سیاتیک، فیزیوتراپی است.

فیزیوتراپیست ها می توانند با تمرینات مخصوص برای تقویت عضلات کمر و پاها باعث افزایش انعطاف پذیری در بخش های مختلف بدن شده و در نهایت با کاهش فشار بر روی عصب سیاتیک درد بیماران تا حد قابل توجهی کمتر می شود.

در روند فیزیوتراپی تمرینات کششی با هدف افزایش انعطاف پذیری انجام می شود و تمرینات قدرتی برای تقویت قلب و عروق مناسب هستند.

درمان های دستی برای درد سیاتیک

• کایروپراکتیک: یکی از مهمترین درمان های دستی کایروپراکتیک است که می تواند به بهبود حرکت و کاهش درد بیماران کمک کند.
  به طور معمول متخصصان در مراحل مختلف درمان سیاتیک این فرایند درمانی را هم برای بیماران توصیه می کنند و تاثیر قابل توجهی بر بهبود سریع تر عارضه دارد.
• ماساژ درمانی: این فرایند نیز باعث کاهش تنش عضلانی و بهبود گردش خون می شود، در نتیجه تاثیر قابل توجهی در تسکین درد ناشی از سیاتیک دارد.
  در این فرایند با روش های صحیح و اصولی ماساژ‌های عمیقی به ناحیه خاصی از بدن داده می شود و به کاهش درد سیاتیک کمک شایانی می کند.

درمانهای كم تهاجمی درد سياتيک توسط فوق تخصص درد

• شناسايی علت اسيب سياتيك در بخشی از مسير شامل مهره های كمر ، عضلات لگن يا عضلات محيطی تر
• درمانهای كم تهاجمی يا جراحی بسته بر حسب عامل ايجاد درد
• جراحی بسته ديسك كمری يا درمان تنگی كانال تحت دستگاه راديولوژی با هدف كاهش اثرات فشاری روی ريشه های اوليهء سياتیک
• آزاد سازی اثرات فشاری عضله پيريفورميس تحت هدايت سونوگرافی
• رفع التهاب عصب در ساير بخشهای مسير با تزريق داروهای ضد التهاب يا پی ارپی تحت هدايت سونو گرافی

درمان سیاتیک به روش جراحی

اگر متخصصان با انجام روش های غیر جراحی متوجه شوند که بیماران به بهبودی نرسیده و شرایط آنها وخیم تر می شود بهتر است که از روش های خاصی مثل جراحی استفاده کنند.

اگر چه این فرایند درمانی فقط برای موارد خاص کاربرد دارد اما متخصصان تا حد ممکن از روش های نوین استفاده می کنند تا این فرایند با کمترین آسیب و عوارض احتمالی انجام شود.

• دیسککتومی: در این روش جراحی بخشی از دیسک بین مهره ای که به عصب فشار وارد می کند برداشته می شود.
  این عمل می تواند با کاهش فشار روی عصب سیاتیک باعث تسکین درد بیماران شود و تا حد زیادی محدودیت های حرکتی برطرف خواهد شد.
• لامینکتومی: در این روش متخصصان اقدام به برداشتن بخشی از مهره برای کاهش فشار بر روی عصب می کنند، معمولاً این روش جراحی برای کسانی کاربرد دارد که به تنگی کانال نخاعی مبتلا هستند.
• فیوژن مهره ای: اگر نیاز باشد که برای ثبات ستون فقرات فرایندهای درمانی انجام شود فیوژن مهره ای راهکاری موثر خواهد بود که می توان دو یا چند مهره را به هم جوش داد و باعث می شود تا مشکلات ساختاری شدید در افراد درمان شود، در نتیجه فشارها از عصب سیاتیک برداشته می شود و درد بیمار برطرف خواهد شد.

تاثیر سبک زندگی برای درمان سیاتیک

برای اینکه از سایر روش های درمانی بهترین و سریع ترین نتایج را دریافت کنید بهتر است که کیفیت زندگی خود را افزایش داده و تغییرات موثر را نیز اعمال نمایید.

اقدامات ساده مثل ورزش منظم به تقویت عضلات کمر و پا کمک می کند که می تواند باعث پیشگیری از بعد سیاتیک شود.

اگر همه افراد مبتلا به درد سیاتیک وزن خود را در محدوده نرمال قرار دهند فشاری مضاعف به ستون فقرات و عصب سیاتیک وارد نمی شود در نتیجه علائم پیش آمده کاهش پیدا کرده و درد سیاتیک برطرف می شود.

مهم است که نحوه نشستن و ایستادن صحیح را آموزش ببینید تا از بروز درد در سیاتیک جلوگیری نمایید.

می توان با وجود چنین عارضه ای برای انجام فعالیت های روزانه از صندلی های حمایتی استفاده کرده و با قرار دادن پا در روش های صحیح به رفع و درمان این عارضه کمک کنید.