یکی از آسیب های جسمانی نسبتا شایع پارگی تاندون شانه است، چنین عارضه زمانی اتفاق می افتد که پارگی جزئی یا کامل در یک یا چند تاندون شانه اتفاق می افتد.

تاندون شانه به مجموعه ای از تاندون ها و عضلات گفته میشود که مفصل شانه را احاطه می کنند.

اگر پارگی جزئی اتفاق بیفتد به این معناست که تاندون به طور کامل از استخوان جدا نشده است، اما ضعف و درد بسیار زیادی را ایجاد می کند.

زمانی که پارگی تاندون شانه به طور کامل اتفاق می افتد به این معناست که تاندون از استخوان جدا شده و قطع کامل آنها درد بسیار شدید و ناتوانی جدی را ایجاد می کند.

علل پارگی تاندون شانه

دلایل متفاوتی برای پارگی تاندون شانه و این آسیب گسترده وجود دارد که باید مهمترین آنها را شناخته و تا حد ممکن از بروز این نوع تغییرات مخرب جلوگیری نمایید.

فعالیت های تکراری و فشار مداوم

یکی از مهمترین دلایل پارگی تاندون شانه آسیب هایی است که بر اثر فعالیت های تکراری و فشار مداوم به این تاندون ها وارد می‌شود.

انجام فعالیت های بدنی تکراری و انجام مشاغلی که به طور دائمی باعث اعمال فشار به مفاصل و تاندون های شانه می‌شود، شانس پارگی در این تاندون ها را چندین برابر خواهد کرد.

فرسایش ناشی از افزایش سن

با افزایش سن و شروع روند پیری تخریب تدریجی تاندون ها چندان عجیب و دور از انتظار نیست.

معمولاً با افزایش سن تاندون ها کم آب می‌شوند و خاصیت ارتجاعی خود را از دست می دهند.

در نتیجه مقاومت آنها در برابر فشار و حرکات سنگین کاهش پیدا می کند و در معرض پارگی قرار می گیرند.

آسیب‌های ورزشی

احتمال بروز پارگی تاندون شانه بر اثر آسیب های ورزشی بسیار زیاد است، اگر افراد حین ورزش فعالیت های پرفشار انجام دهند و کشیدگی یا ضربه ناگهانی ایجاد شود احتمال پارگی جزئی یا جدی در تاندون شانه وجود دارد.

التهاب مزمن شانه

در مورد پارگی تاندون شانه التهابات مزمن نیز نقش بسیار مهمی دارد.

به طور کلی عوامل بیولوژیک و التهابی اگر برای مدت طولانی در ساختار تاندون شانه باقی بماند به آسیب های جدی ختم شده و تاندون مستعد پارگی خواهد بود.

کمبود خون‌رسانی به تاندون‌ها

در مورد پارگی تاندون شانه ممکن است پزشک بعد از بررسی های تکمیلی علت این تغییر مخرب را کمبود خونرسانی بداند.

اگر اکسیژن و مواد مغذی کافی به تاندون شانه نرسد ترمیم طبیعی بافت ها با مشکل مواجه شده و شکننده شدن تاندون شانس پارگی را افزایش می دهد.

وضعیت بدنی نامناسب

وضعیت نامناسب بدن و قرار گرفتن در پوزیشن های نامناسب برای ساعات طولانی احتمال افتادگی شانه و نهایتاً پارگی تاندون ها را چندین برابر می کند.

زمانی که افراد به حالت قوز کردن و با حالت افتادگی شانه برای مدت طولانی فعالیتی خاصی را انجام می دهند در نهایت ساییدگی تاندون ها اتفاق افتاده و گیر افتادن آنها در بخش نامناسب شانس پارگی تاندون را افزایش می دهد.

علائم پارگی تاندون شانه

زمانی که پارگی تاندون شانه اتفاق می افتد، بیماران علائمی کاملاً محسوس را تجربه می کنند و متوجه می‌شوند که یک عارضه جدی در شانه اتفاق افتاده است و معمولاً اولین علائم با گسترش محدودیت حرکتی نمایان می‌شود.

مهمترین علائم پارگی تاندون شانه عبارتند از:

• درد بسیار شدید هنگام فعالیت
• دردهای مداوم و مزمن هنگام خواب شبانه و در زمان استراحت
• ضعف بسیار شدید در عملکرد عضلات شانه
• ناتوانی برای بلند کردن بازو به سمت بالا
• محدودیت دامنه حرکتی
• شنیدن صدای تق تق و احساس غیر عادی و سایش در شانه.

نحوه تشخیص پارگی تاندون شانه

زمانی که پارگی تاندون شانه اتفاق می افتد، بیماران با علائم غیر طبیعی مواجه شده و اغلب درد غیر قابل تحمل را تجربه می کنند.

پزشکان برای ارزیابی نهایی و تشخیص قطعی پارگی تاندون شانه از روش های تشخیصی متفاوتی استفاده می کنند.

معاینه فیزیکی توسط پزشک

اولین اقدام برای ارزیابی و تشخیص پارگی تاندون شانه، معاینه فیزیکی توسط پزشک است.

متخصصان ابتدا معاینات اولیه را انجام داده و بر اساس دریافت شرح حال از بیماران تا حدودی متوجه عارضه پیش آمده خواهند شد.

بررسی سوابق پزشکی بیمار

برای اینکه پزشک تشخیصی کاملاً دقیق در مورد پارگی تاندون شانه داشته باشد، نیاز است که سوابق پزشکی بیمار را ارزیابی کنند تا متوجه شوند که دقیقاً چه آسیبی اتفاق افتاده است و میزان درد بیماران چقدر است و آیا به بیماری های زمینه ای، مشکلات شانه یا دیابت مبتلا هستند یا خیر.

تصویربرداری رادیولوژی

برای جمع آوری اطلاعات بیشتر در مورد وضعیت شانه آسیب دیده و پارگی تاندون پزشک در موارد زیادی تصویربرداری را توصیه می کند.

با انجام تصویربرداری رادیولوژی متخصصان می توانند ساختار استخوانی شانه را ارزیابی کرده و اگر ناهنجاری یا گیر افتادگی وجود داشته باشد مشخص خواهد شد.

سونوگرافی شانه

با انجام سونوگرافی می توان وضعیت بافت های نرم شانه را ارزیابی کرد و اگر التهاب، پارگی یا تجمع مایع در تاندون ها وجود داشته باشد با جزئیات کامل دیده خواهد شد.

ام آر آی شانه

اگر متخصصان بخواهند بافت های نرم شانه از جمله تاندون ها، رباط ها و غضروف ها را بررسی کنند برای ارزیابی دقیق تصاویر از روش ام آر آی استفاده می‌کنند که می توانند هرگونه تحلیل رفتگی یا آتروفی در ساختار تاندون را به این واسطه مشخص نمایند.

آرتروسکوپی تشخیصی شانه

یکی از روش های مهم و کاربردی برای تشخیص پارگی تاندون شانه، آرتروسکوپی شانه است.

معمولاً در این روش با ایجاد برش های کوچک می توان با استفاده از ابزارهای تخصصی و دوربین های کوچک به مفصل شانه راه پیدا کرد و برای تشخیص پارگی حتی با مقدار جزئی در تاندون شانه، روشی دقیق و تخصصی می باشد.

نقش عوامل داخلی و خارجی در آسیب تاندون روتاتور کاف

آسیب و پارگی تاندون های روتاتور کاف معمولا نتیجه یک عامل منفرد نیست، بلکه مجموعه ای از تغییرات ساختاری، فرسایش تدریجی تاندون، فشارهای مکانیکی و گاهی ضربه های ناگهانی در ایجاد آن نقش دارند.

این عوامل را می توان به دو گروه اصلی عوامل داخلی و عوامل خارجی تقسیم کرد.

در بسیاری از بیماران، هر دو گروه همزمان وجود دارند و با کاهش توانایی تاندون برای تحمل فشار، احتمال ایجاد پارگی جزئی و پیشرفت آن به پارگی کامل افزایش پیدا می کند.

عوامل داخلی موثر بر پارگی روتاتور کاف

عوامل داخلی به تغییراتی گفته می شود که مستقیما در ساختار و عملکرد خود تاندون ایجاد می شوند.

افزایش سن یکی از مهم ترین عوامل زمینه ساز این تغییرات است و می تواند با کاهش کیفیت بافت، تغییر در ساختار کلاژن، کاهش خاصیت ارتجاعی و تغییرات سلولی همراه باشد.

در نتیجه، توانایی تاندون برای تحمل نیروهای کششی و ترمیم آسیب های ایجاد شده کاهش پیدا می کند.

تغییرات عروقی نیز در این زمینه مطرح هستند.

اگرچه ارتباط دقیق کاهش خون رسانی با ایجاد پارگی هنوز کاملا قطعی نیست، تغییرات عروقی و اختلال در فرایند ترمیم می توانند در کنار سایر عوامل، آسیب پذیری تاندون را افزایش دهند.

همچنین فرسایش بافتی، اضافه بار مکانیکی و تغییرات ساختاری داخل تاندون ممکن است به مرور باعث ایجاد آسیب های کوچک شوند.

این آسیب ها در صورت تداوم فشار می توانند زمینه را برای گسترش پارگی فراهم کنند.

عوامل خارجی و مکانیکی آسیب تاندون

عوامل خارجی بیشتر به نیروها و شرایطی مربوط می شوند که از خارج تاندون بر آن اثر می گذارند.

شکل و ساختار آکرومیون، وجود زوائد استخوانی، تغییرات حرکتی کتف و مفصل شانه و برخی اختلالات حرکتی می توانند باعث افزایش فشار مکانیکی بر تاندون های روتاتور کاف شوند.

با این حال، شواهد جدید نشان می دهند که این عوامل به تنهایی لزوما باعث پارگی نمی شوند و معمولا در کنار فرسایش داخلی و استفاده بیش از حد از شانه اهمیت پیدا می کنند.

در ورزشکارانی که حرکات مکرر بالای سر انجام می دهند، گیر افتادگی داخلی یا Internal Impingement نیز می تواند موجب تماس و فشار غیرطبیعی بین بخش هایی از تاندون روتاتور کاف و ساختارهای مفصل شانه شود.

علاوه بر این، ضربه های مکرر و کوچک، فعالیت های سنگین یا یک آسیب ناگهانی می توانند به تاندونی که از قبل ضعیف شده است فشار بیشتری وارد کنند.

در بسیاری از موارد، روند آسیب از تغییرات فرسایشی و پارگی های ناقص آغاز می شود و تداوم فشار یا ضربه می تواند باعث گسترش این آسیب و تبدیل تدریجی آن به پارگی کامل تاندون شود.

بنابراین، شناخت همزمان عوامل داخلی و خارجی در بررسی علت آسیب روتاتور کاف اهمیت زیادی دارد.

روش های درمان پارگی تاندون شانه

زمانی که پزشک تشخیص نهایی را در مورد پارگی تاندون شانه عنوان می کند با توجه به شرایط سخت و پیچیده ای که بیماران متحمل می‌شوند نیاز است که هر چه سریع تر اقدامات درمانی مطابق با نظر پزشک و شدت آسیب انجام پذیرد.

دکتر مهرشاد نمازی، متخصص درد، با رویکردهای غیرجراحی و کم‌تهاجمی بهترین روش درمان درد شانه را با توجه به شرایط هر بیمار انتخاب می کند.

استفاده از سلول درمانی علاوه بر رفع التهاب مفصل و روان سازی حركات می تواند موجب كاهش آسيب و نهايتا تحريک روند بازسازی شود.

انتخاب روش سلول درمانی بر حسب سن و شرايط بيمار متفاوت است.

داروهای مسکن

از آنجایی که آسیب دیدگی شانه اغلب با درد بسیار زیاد همراه است، برای اینکه مسیر درمان برای بیماران هموار شود نیاز است که طبق دستور پزشک از داروهای مناسب و انواع مسکن استفاده کنند.

متخصصان برای کاهش درد و التهاب بیماران و کنترل آسیب های مرتبط با تاندون شانه داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن را توصیه می کنند.

درمان پارگی شانه با فیزیوتراپی

اگر پارگی تاندون شانه اتفاق افتاده باشد برای اینکه افراد بتوانند هر چه سریع تر به شرایط عادی بازگردند نیاز است که طبق گفته پزشک فیزیوتراپی را به صورت مرحله‌ای انجام دهند.

در ابتدا فیزیوتراپی با هدف کاهش درد انجام می‌شود و از تکنیک هایی مانند اولتراسوند یا یخ درمانی استفاده خواهند کرد.

در ادامه فیزیوتراپی کمی پیشرفته تر انجام میشود تا دامنه حرکتی شانه بهبود پیدا کند، این اقدام شامل تمرینات کششی و ملایم میشود که از سفت شدن شانه جلوگیری خواهد کرد.

درمان پارگی تاندون شانه با تزریق

برای برخی از بیمارانی که تجربه پارگی تاندون شانه را داشته اند پزشکان از داروهای ضد التهاب بسیار قوی استفاده می کنند که گاها برای بیشترین میزان تاثیرگذاری، این داروها مستقیماً به فضای زیر استخوان شانه تزریق می‌شود.

تزریق کورتیکواستروئیدها نقش بسیار مهمی در درمان و کنترل درد بیماران پس از پارگی تاندون شانه دارد.

مهمترین مزیت تزریق مستقیم داروها اثرگذاری سریع و کاهش موقت درد و التهاب است، البته تزریق مکرر توصیه نمیشود زیرا می تواند ساختار کلی تاندون را تضعیف کند.

یکی از روش‌های نوین تزریقی برای درمان پارگی‌های خفیف تا متوسط تاندون شانه، تزریق پی آرپی شانه می باشد.

درمان جراحی

اگر با انجام سایر روش های درمانی بیماران نتایج قابل قبول را دریافت نکنند و پارگی تاندون شانه بیش از ۵۰ درصد یا به طور کامل اتفاق افتاده باشد بهترین اقدام درمانی انجام جراحی است.

زمانی که پارگی تاندون شانه بر اثر آسیب های حاد اتفاق می افتد معمولاً پزشک با انجام جراحی اقدام به ترمیم یا تعویض تاندون می کنند که در این صورت روند درمان برای بیماران کوتاه تر شده ضمن اینکه جراحی پیچیدگی های خاص خود را دارد.

با انجام جراحی متخصصان می توانند اقدام به تعویض مفصل شانه نموده و برای تثبیت تاندون پاره شده اقدامات تخصصی لازم را انجام می دهند که معمولاً جراحی به عنوان آخرین اقدام درمانی و در موارد ضروری استفاده می‌شود.

سوالات متداول

در ادامه به مهم ترین سوالات درباره پارگی تاندون شانه، علائم، تشخیص و روش های درمان آن پاسخ می دهیم.

شدت علائم و روش درمان در هر فرد متفاوت است و به نوع و اندازه پارگی، میزان ضعف شانه و شرایط فرد بستگی دارد.

آیا پارگی تاندون شانه همیشه با درد همراه است؟

خیر. بعضی از پارگی های روتاتور کاف ممکن است درد قابل توجهی ایجاد نکنند، اما می توانند باعث ضعف شانه یا کاهش توانایی حرکت دادن دست شوند.

بنابراین نداشتن درد شدید لزوما به معنی نبود پارگی نیست.

مهم ترین علامت پارگی تاندون شانه چیست؟

درد هنگام بالا بردن یا پایین آوردن دست، ضعف شانه، دشواری در انجام حرکاتی مانند لباس پوشیدن یا شانه کردن مو و درد هنگام خوابیدن روی شانه از علائم شایع هستند.

در پارگی های ناشی از ضربه ممکن است درد شدید و ضعف ناگهانی نیز ایجاد شود.

آیا پارگی تاندون شانه با استراحت خوب می شود؟

استراحت و کاهش فعالیت های دردناک می تواند به کنترل علائم کمک کند، اما نوع پارگی اهمیت زیادی دارد.

برخی پارگی ها با درمان غیر جراحی و فیزیوتراپی عملکرد مناسبی پیدا می کنند، در حالی که پارگی های خاص ممکن است به ترمیم جراحی نیاز داشته باشند.

آیا تاندون روتاتور کاف خود به خود ترمیم می شود؟

پارگی کامل تاندون معمولا به صورت خود به خود به محل اتصال آن به استخوان جوش نمی خورد.

با این حال، بسیاری از بیماران می توانند با درمان غیر جراحی، کاهش درد و بهبود عملکرد قابل قبولی داشته باشند.

آیا پارگی تاندون شانه با گذشت زمان بیشتر می شود؟

در برخی افراد، اندازه پارگی ممکن است با گذشت زمان افزایش پیدا کند، به ویژه اگر تاندون تحت فشار مکرر قرار بگیرد.

افزایش درد، کاهش قدرت یا بدتر شدن عملکرد شانه می تواند نشانه پیشرفت آسیب باشد.

برای تشخیص پارگی تاندون شانه MRI لازم است؟

MRI در بسیاری از موارد برای بررسی تاندون های روتاتور کاف و تعیین محل و اندازه پارگی کمک کننده است، اما تشخیص فقط بر اساس MRI انجام نمی شود.

معاینه بالینی و بررسی دامنه حرکتی و قدرت شانه نیز اهمیت زیادی دارد.

سونوگرافی نیز در شرایط مناسب می تواند برای بررسی تاندون استفاده شود.

آیا هر پارگی تاندون شانه نیاز به جراحی دارد؟

خیر. همه پارگی ها نیازمند جراحی فوری نیستند. سن، میزان فعالیت، اندازه و نوع پارگی، شدت درد، ضعف شانه و پاسخ به درمان غیر جراحی در تصمیم گیری نقش دارند.

در برخی پارگی های علامت دار، فیزیوتراپی و سایر روش های غیر جراحی می توانند عملکرد شانه را بهبود دهند.

چه زمانی جراحی پارگی تاندون شانه توصیه می شود؟

اگر درد یا ضعف شانه با درمان غیر جراحی برطرف نشود، پارگی ناشی از یک آسیب حاد باشد یا فرد به دلیل فعالیت شغلی یا ورزشی به قدرت بالای شانه نیاز داشته باشد، جراحی ممکن است مطرح شود.

تصمیم نهایی به شرایط هر بیمار و یافته های معاینه و تصویربرداری بستگی دارد.

آیا بعد از جراحی پارگی تاندون شانه فیزیوتراپی ضروری است؟

بله. توانبخشی بخش مهمی از درمان است و به بازگشت تدریجی دامنه حرکتی، قدرت عضلات و عملکرد شانه کمک می کند.

برنامه تمرینی باید متناسب با نوع ترمیم و مرحله بهبودی توسط پزشک و فیزیوتراپیست تنظیم شود.

آیا می توان با پارگی تاندون شانه ورزش کرد؟

نوع ورزش و شدت فعالیت باید بر اساس اندازه و نوع پارگی و وضعیت شانه تعیین شود.

ادامه حرکات دردناک، به ویژه فعالیت های تکراری بالای سر، می تواند علائم را تشدید کند.

شروع یا ادامه تمرینات تقویتی بهتر است پس از ارزیابی وضعیت شانه و با برنامه مناسب انجام شود.

آیا پارگی تاندون شانه بعد از ضربه نیاز به بررسی سریع دارد؟

اگر پس از زمین خوردن، تصادف یا بلند کردن ناگهانی جسم سنگین، درد شدید همراه با ضعف ناگهانی و ناتوانی در بالا آوردن دست ایجاد شود، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

این علائم می توانند با یک پارگی حاد روتاتور کاف همراه باشند.